#NOUVÈL ·An dirèk · Dominican Republic
Poukisa Dominiken nwa yo oblije pwouve yo lakay yo?

Ekri paNAGO News
5 minit lekti
Yon videyo k ap sikile sou rezo sosyal yo montre, nan Repiblik Dominikèn, yon moun ki gen po nwa sou yon motosiklèt, ajan ann inifòm antoure l, youn ladan yo abiye an militè, pandan y ap verifye papye l. Imaj yo pa di poukisa yo kanpe l, epi NAGO pa t ka verifye poukont li ki kote ni ki dat sa a te pase.
Men videyo a relanse yon kesyon moun ap poze depi plizyè ane: èske Dominiken nwa oblije pwouve yo pa etranje? Sondaj yo montre diskriminasyon akoz koulè po ap monte, epi plizyè enstitisyon dokimante ka sitwayen dominiken yo te arete paske yo te kwè se Ayisyen san papye yo te ye. Gouvènman dominiken an, li menm, di operasyon li yo pa baze sou koulè po moun.
Sa chif yo di
Prèske yon Dominiken sou senk (18 %) di yo te santi yo diskrimine akoz koulè po yo omwen yon fwa pandan senk dènye ane yo, dapre Bawomèt Amerik yo 2023, yon sondaj yo te fè ak 1 596 moun ant avril ak jen 2023. 4 % di sa rive yo souvan. Pousantaj la monte uit pwen depi 2010, dènye fwa yo te poze kesyon sa a nan peyi a.
Diferans lan klè dapre koulè po, ke anketè a make sou yon palèt estanda: 12 % moun ki gen po pi klè di yo te diskrimine, kont 66 % moun ki gen po pi nwa. Menm rapò a souliye Repiblik Dominikèn rete pami peyi nan rejyon an kote to sa a pi ba, men li presize sondaj la mezire sa moun santi, sa pa vle di diskriminasyon an pi piti la. Chif sa yo pale de diskriminasyon an jeneral, pa de kontwòl imigrasyon.
Sitwayen yo arete tankou « Ayisyen »
Nan rapò li sou dwa moun nan Repiblik Dominikèn pou ane 2023, Depatman Deta ameriken an ekri ajan imigrasyon, polisye ak lòt fòs sekirite te arete moun ki gen orijin ayisyen san rezon valab, sou baz koulè po yo, aksan yo, kote yo rete oswa non yo.
Rapò a site obsèvatè ki di sitwayen dominiken ak rezidan ayisyen ki an règ te arete, paske yo te sispèk yo san papye, epi yo te mennen yo nan sant detansyon imigrasyon anvan otorite yo verifye estati yo e lage yo. Gen ladan yo menm yo te depòte pa erè anvan yo te ka pwouve nasyonalite yo. Dokiman an pale tou de baraj kote vwayajè oblije montre papye yo, ak lopital ki bay batistè woz, ki pou etranje, bay pitit paran dominiken yo te sipoze se Ayisyen akoz koulè po yo, aksan yo oswa non yo.
Alèt CIDH an fevriye
6 fevriye 2026, Komisyon entèameriken dwa moun (CIDH) te reyafime enkyetid li sou politik imigrasyon dominiken yo. Dapre enfòmasyon sosyete sivil la ba li, Dominiken ki gen orijin ayisyen, sitou afwodesandan, « pase pou Ayisyen » akoz « sa ki sanble se itilizasyon pwofilaj rasyal » otorite yo nan operasyon imigrasyon yo. Komisyon an ajoute mank estatistik anpeche konnen gwosè pwoblèm nan.
CIDH raple tou, dapre done Direksyon jeneral imigrasyon (DGM), 310 499 Ayisyen te depòte soti Repiblik Dominikèn pandan dis premye mwa 2025 yo. Depòtasyon yo ap kontinye: an oktòb 2026, DGM depòte 40 521 sou 44 414 Ayisyen yo te arete.
Pozisyon Sendomeng
Devan CIDH, Leta dominiken an di pa gen ni politik diskriminatwa ni pwofilaj rasyal, epi operasyon imigrasyon yo reponn a risk pou sekirite nasyonal ak lòd piblik. Li ajoute pwosedi yo tanporè, yo sèvi pou detèmine si moun yo ranpli kondisyon lalwa mande pou yo rete. Komisyon an fè remake Leta a pa t bay okenn done ofisyèl pou soutni sa l di yo.
Nan repons li pibliye 7 fevriye, Ministè Afè etranjè dominiken an defann « nesesite lejitim pou jere nan lòd » yon flò imigran li konsidere ekstraòdinè, epi li di pouvwa sa a egzèse dapre Konstitisyon an ak lalwa.
Yon nasyonalite ki difisil pou pwouve
Kesyon papye a vin pi lou depi desizyon 168-13 Tribinal konstitisyonèl la, an septanm 2013, ki retire nasyonalite dominiken retwoaktivman bay moun ki fèt nan peyi a ak paran etranje ki pa t an règ, pifò ladan yo gen orijin ayisyen. Lwa 169-14, yo te vote an 2014 pou korije sa, toujou mal aplike, dapre CIDH, sa ki kite anpil Dominiken ki gen orijin ayisyen san yon fason senp pou pwouve nasyonalite yo.
Nan videyo a, pa gen anyen ki pèmèt konnen si moun ki sou motosiklèt la se Dominiken oswa Ayisyen, ni poukisa yo kontwole l. Se egzakteman sa òganizasyon dwa moun yo ap mande: sou ki kritè ajan yo deside kiyès ki dwe montre papye l?
Videyo
Pou w gade kounye a.
Sous Vidéo du contrôle (Instagram, novembre 2026) — lieu et date non vérifiés
Département d'État des États-Unis, rapport 2023 sur les droits humains : République dominicaine
Wikipedia, Juliana Deguis (affaire à l'origine de l'arrêt TC/0168/13)
NAGO News, « La République dominicaine expulse 40 521 des 44 414 Haïtiens interpellés en octobre »



Kòmantè0