Nasyonzini konte 4 595 moun ki mouri an Ayiti depi janvye, li mande fòs ki kont gang yo pwoteje popilasyon an

Ekri pa Desir Dorcely
3 minit lekti
Biwo Nasyonzini pou dwa moun (Haut-Commissariat) konte 4 595 moun ki mouri ak 2 050 moun ki blese nan vyolans ame an Ayiti, ant 1ye janvye ak 31 oktòb 2026. Pòtpawòl biwo a, Marta Hurtado, prezante chif sa yo madi 17 novanm nan Jenèv.
Ant jiyè ak septanm, omwen 1 167 moun mouri e 459 blese. Nan menm peryòd la, omwen 514 moun mouri e 235 blese pandan operasyon fòs sekirite nasyonal yo te fè kont gang yo, pafwa avèk sipò yon konpayi militè prive, dapre Nasyonzini. Gen 44 lòt moun ki ta mouri anba bal polisye nan egzekisyon san jijman, an deyò operasyon kont gang yo.

Vyolans seksyèl yo toujou anpil: omwen 340 fanm ak tifi viktim ant jiyè ak septanm, sitou kadejak an gwoup. Depi janvye rive septanm, Nasyonzini konte 1 497 ka, viktim yo gen ant 7 ak 80 an. Dapre Marta Hurtado, asasina, kadejak ak rekritman timoun yo rete « wo anpil », menm si kèk chif bese yon ti kras.
Biwo a di gang yo ap chanje taktik pandan operasyon yo ap ogmante: yo atake moun yo sispèk k ap kolabore ak fòs sekirite yo, yo fè kidnapin sible, yo rekrite plis timoun ak jèn pa fòs, e yo kontwole deplasman moun yo pi rèd. Yo eseye tou enfliyanse pwochen eleksyon yo. Nan Site Solèy, chèf gang « Brooklyn » nan ta fè yon lis kandida pou pòs minisipal yo; de abitan ki te kanpe kont sa te mouri anba bal, dapre Nasyonzini.
Wo Komisè Volker Türk mande tout fòs nasyonal ak entènasyonal ki an Ayiti, kit yo nan Fòs pou kraze gang yo (FRG), kit yo an deyò l, pou yo respekte nèt dwa entènasyonal sou dwa moun e pou yo mete pwoteksyon popilasyon an an premye. Fòs ki ka touye moun dwe sèvi sèlman an dènye rekou, lè pa gen lòt fason pou pwoteje lavi moun devan yon menas ki la menm. Li mande otorite ayisyen yo kontwole fòs yo pi byen e fè ankèt sou vyolasyon yo denonse, tankou egzekisyon san jijman.
Volker Türk mande kominote entènasyonal la tou pou l voye tout Fòs pou kraze gang yo rapidman, e pou l sanksyone non sèlman chèf gang yo, men tou moun ki kontwole rezo kriminèl yo e ki fè lajan ladan yo. Li mande peyi yo bloke zam ak minisyon k ap antre an Ayiti, jan anbago Konsèy sekirite a mande l.
Finalman, biwo a mande plis pwoteksyon ak èd pou kominote ki viktim yo, sitou fanm ak tifi ki sibi vyolans seksyèl, e pou sèvis debaz yo retounen nan zòn ki soti anba kontwòl gang yo. Li di li fòme plis pase 1 300 polisye ki nan operasyon kont gang yo ane sa a, ansanm ak kontenjan Fòs pou kraze gang yo ki fèk rive.
Videyo
Pou w gade kounye a.
Haut-Commissariat aux droits de l'homme, « Human rights situation in Haiti » (17 nov. 2026)
Infobae, « ONU documenta 4.595 muertos por violencia de bandas en Haití » (17 nov. 2026)
UN Human Rights (Instagram), « Haiti: security operations intensify, gangs adapt tactics »
Photo : Lauri Heikkinen, bureau du Premier ministre finlandais (Wikimedia Commons) · CC BY 2.0
Ekri pa Desir Dorcely
Plis sou istwa sa a
Amnesty mande Ayiti ak Salvadò pibliye akò sou deplwaman sòlda salvadoryen yoAmnesty International mande gouvènman Ayiti ak gouvènman Salvadò a pou yo fè piblik akò ki fikse règ pou deplwaman apeprè 2 000 mi…


Kòmantè 0