Ale dirèkteman nan atik la

#ÉDITORIAL · An dirèk · Haiti

Vectus Global : 52 milyon dola, e wout Okap la toujou koupe

0

Ekri pa NAGO News

4 minit lekti

« Youn nan pi gwo siy siksè pou mwen, se lè w ap ka woule soti Pòtoprens rive Okap nan yon machin ki pa blende. » Se Erik Prince ki te di sa an out 2025. Fondatè Blackwater la, ki gen konpayi Vectus Global k ap travay ann Ayiti depi mas 2025 ansanm ak task force Premye minis la, te bay tèt li anviwon yon ane pou l reprann gwo wout peyi a nan men gang yo.

Delè a pase. Wout nasyonal nimewo 1 an toujou nan men gang; semèn sa a ankò, yon repòtè etranje te oblije pran avyon pou l soti Okap vin nan kapital la. Ann pran M. Prince nan pawòl li: dapre pwòp mezi pa l, pwomès la pa kenbe. E Ayisyen k ap peye yo gen dwa wè fakti a.

Fakti sa a, gouvènman an pa janm pibliye l. Se Fondasyon Je Klere (FJKL) ki, an mas 2026, te devwale prensipal liy li yo: yon kontra sekirite yon ane ki koute 52 milyon dola ak yon konpayi Wyoming yo prezante kòm konpayi ki gen lyen ak Vectus, kote yo te deja peye 35,5 milyon nan uit mwa. Menm rapò a dekri yon akò ladwàn dizan ki ta bay yon gwoup prive yon pousantaj sou enpòtasyon nou yo. Gouvènman an pale de konfidansyalite. Men lè se lajan Trezò piblik la, konfidansyalite pa pwoteje Leta; li pwoteje moun ki pa vle rann kont.

Kisa nou resevwa an chanj ? Plis pase 2 000 frap dwòn depi mas 2025, dapre yon sous laprès ameriken site an oktòb. Poutan, an janvye, menm laprès sa a te remake pa t gen okenn gwo chèf gang yo te touye oswa arete. Lanmò San Jou, Jeff, Ti Lapli, Izo: non ki fè katye nou yo tranble yo toujou la.

Gen sitou pri lavi moun. Human Rights Watch konte, ant mas 2025 ak janvye 2026, omwen 17 timoun ak 43 granmoun ki pa t nan gang ki mouri anba frap dwòn. Biwo entegre Nasyonzini an Ayiti konte 87 sivil, ladan yo 21 timoun, ki mouri ant jiyè 2025 ak septanm 2026 nan frap Vectus te sipòte. Chak timoun ki mouri sou yon do kay nan Pòtoprens se yon liy nan fakti sa a pèsonn pa vle siyen.

Y ap di nou se pa ak petisyon yo goumen ak gang, e tout lagè fè viktim. Se vre. M. Prince asime sa: « Lagè genyen lè ou retire yon gwo kantite moun lènmi sou chan batay la », li te di an oktòb. Men yon lagè yo mennen nan non Leta ayisyen dwe respekte règ Leta ayisyen: yon kontra piblik, yon bidjè tout moun konnen, ankèt lè sivil mouri. Pa gen anyen nan sa yo jodi a.

Ann jis. Kèk sous nan task force la te di an janvye gen gang ki t ap abandone pozisyon yo. 8 novanm, dwòn li yo te sipòte elikoptè salvadoryen yo kont 400 Mawozo. Nou pa jwenn okenn pousuit ni okenn desizyon tribinal kont Vectus. E konparezon ak Salvadò a gen limit li: sòlda pa l yo tou ap aji san yon kad piblik nou konnen, e gen òganizasyon ki deja enkyete pou pwoteksyon sivil yo. Men nan kèk semèn, lè twoup Nayib Bukele yo rive, yon kesyon vin pa ka evite: kisa nou te achte ?

Premye minis Alix Didier Fils-Aimé dwe pibliye kontra sekirite ak ladwàn yo, ak kantite lajan yo peye ak objektif yo te fikse. Kou siperyè dèkont lan dwe fè odit yo. Lajistis ayisyen ak Nasyonzini dwe mennen ankèt sou chak sivil ki mouri. Si objektif yo pa t atenn, Leta dwe di kisa l konte rekipere. Ayisyen, ni lakay ni nan dyaspora, pa bezwen mande lacharite pou enfòmasyon sa yo: se lajan yo ak sekirite yo.

M. Prince te vle yo jije travay li sou wout Okap la. Ann jije l sou wout Okap la. Li toujou koupe.

Plis sou istwa sa a

← Retounen nan fil an dirèk la

Kòmantè 0

An editor reads every comment before it appears. NAGO does not publish a comment it has not read.

  • N ap chaje kòmantè yo…